kolor wg goethego

W 1800 r. William Herschel (1738-1822) odkrył promieniowanie podczerwone, a w 1802 r. Johann Wilhelm Ritter (1776-1810) odkrył ultrafiolet, ale istotny wkład w zrozumienie istoty koloru wniósł niemiecki poeta Johann Wolfgang von Goethe (1749-1932), publikując w 1810 r. pracę pt. Nauka o kolorze, której wartość naukową przewyższa poetycka intuicja. Gothe podjął studia nad kolorem pod wpływem własnej obserwacji cieni na białym śniegu, mających (w jego odczuciu) wyraźny kolor. Prowadzone przez kilkadziesiąt lat eksperymenty doprowadziły go do polemiki z optyką newtonowską i sformułowania zupełnie odmiennych od newtonowskich twierdzeń.
Newton uważał, że światło jest heterogeniczne, składa się z kolorowych elementów (siedem czystych kolorów), można je “rozmontować” na czynniki pierwsze (np. za pomocą pryzmatu) i “zmontować” z elementów składowych.Goethe twierdził, że światło jest homogeniczne, kolorem prymarnym jest biel, a w naturze występują tylko dwa czyste kolory – niebieski i żółty, a wszystkie inne są ich pochodnymi. Sprzeczności w przedstawionych poglądach są w większości pozorne, ponieważ obydwaj uczeni (Goethe bardziej cenił swoją Naukę o kolorze niż twórczość poetycką) nie zdawali sobie jeszcze sprawy z tego, że mówią o dwóch odrębnych metodach tworzenia kolorów (patrz metoda addytywna).
W rozbudowanej teorii Goethego kolor posiada nie tylko obiektywnie mierzalne parametry, ale w psychice ludzkiej nabiera również wymiaru etycznego, stanowiąc poetycki obraz pojęć abstrakcyjnych.
Główny wkład Goethego do nauki o kolorze polegał jednak na tym, że jako pierwszy zwrócił on uwagę na psychofizyczny charakter zjawiska. Przeczuwał więc, że kolor nie jest obiektywną cechą światła ani przedmiotów, ale – jak to sam ujął – “ulotnym działaniem i kontrdziałaniem samego oka”.

Kategorie: inspiracje

Zapisy

Subscribe to our RSS feed and social profiles to receive updates.

%d bloggers like this: